Patlıcana Neden Eggplant Diyorlar?

Karşılaştığımız her kelimenin bir hikayesi olduğunu biliyoruz. Bazen etimoloji kaynaklarına bakıp sözcüklerin geçmişlerini öğrenmeye çalışıyorum. Bu işten çoğu zaman epey zevk bile alıyorum:)

Epeydir aklımda olan ama soyağacına ancak bugün bakabildiğim bir sözcük var: İngilizce’de yumurta bitkisi anlamına gelen eggplant. Kısacık bir araştırmadan sonra patlıcana neden yumurta bitkisi dediklerini öğrenince biraz gülümsedim. Hiçbir şey sebepsiz olmuyor demek ki, dedim kendi kendime.. Meğer Avrupalılar onsekizinci yüzyılın ortasında patlıcanın beyaz çeşidine kaz yumurtasına benzediği için eggplant demişler. Bizler yumurtaya benzeyen patlıcan görmediğimiz için bize garip geliyor tabi ancak örneğin thai eggplant denen çeşit tamamen yumurta şeklinde..

Aslında patlıcan (bildiğimiz mor patlıcan) kelimesinin İngiliz dilindeki diğer karşılığı olan aubergine sözcüğünün geçmişi de oldukça ilginç.. Kelimenin sözlük serüvenine bakar mısınız: İspanyolca alberge, Katalanca alberginera, Portekizce beringela, Fransızca aubergine, İtalyanca melanzana, İngilizce melongene (ya da eggplant, aubergine, brinjal, guinea squash), Latince solanum melongena, Arapça al-badinjan, Türkçe patlıcan, Farsça badin-gan, Sanskritçe vatin-ganah vs.. Bu arada Türkiye’nin dünyanın en büyük dördüncü patlıcan üreticisi olduğunu da hatırlatalım.. Kelimeleri uçan halı gibi kullanıp üzerlerine bindiğinizde sizi götürdükleri yerler bazen epey şaşırtıcı olabiliyor..
Kaynak:
http://www.www.yeminlisozluk.com/patlıcan

WhiteSmoke Revolutionizes English Writing, Editing and Grammar Software

Online writing help, new translation dictionaries enhance distinctive writing software.
(PRWEB) March 13, 2007 -- WhiteSmoke, the best on-line writing software to help businesses to improve their English, announces two new additions to its suite of writing solutions. Top Expert, an online forum that provides quick answers about English from experts in writing. And WhiteSmokes new translation dictionaries cover seventeen different languages. These new features will serve the global business writer by providing strong enhancements to WhiteSmokes distinctive writing software solution.
Both online and mortar-and-brick businesses increasingly find English indispensable. Fortune 500 Companies spend $3 Billion a year to teach employees basic English, according to one recent report. Poor English has even cost the British government almost one-billion pounds-for just one badly written pamphlet. Nearly every business in the global marketplace increasingly relies on written English. Many governments, businesses, and others need to write English well. Increasingly, translation has become important in this writing. WhiteSmoke offers a unique and truly comprehensive software solution.
WhiteSmokes software allows users to achieve perfect English grammar in their writing with English grammar check, English grammar corrector, and English grammar lessons. Users instantly enrich their writing with relevant adjectives, adverbs, and phrases using unique, patented Natural Language Processing technology that allow WhiteSmoke to make context-based suggestions for synonyms and style-enrichment. Its dictionaries provide extensive entries about usage, history, and the subtleties of meaning that other software dictionaries leave out. Its proofreading functions correct grammar and spelling-no matter what software the user has been writing with-but go well beyond that by offering text enrichment, style suggestions, and templates for different writing contexts.
Not all English writing is the same. WhiteSmoke recognizes that the medical writer, business writer, legal writer, and creative writer each needs a different set of solutions. So WhiteSmoke has developed specialized profiles for Medical, Business, Legal, and Creative writing. Over 600 templates provide examples of typical writing for each area. Writing enhancements, synonyms, and style recommendations are geared to the particular writing. The two new features increase the ability of WhiteSmoke to provide context-sensitive assistance.
WhiteSmoke's new Top Expert Forum provides users direct access to top-quality online help for: basic English grammar; English vocabulary, idioms and synonyms; verbs and tenses; and punctuation; among other topics. There are also areas for users to provide each other support and feedback on their own writing, to offer templates to each other, and to share solutions. Users ask specific questions and receive answer from Top Experts in English.
Top Experts are mother-tongue English speakers, including former professional English teachers who know well how to help others with writing. WhiteSmoke employs linguists, former college writing teachers, former high school English teachers and other well-trained professionals to assure that its software and its Top Expert Forums provide the most professional and best English writing help possible.
"English has become the lingua franca of globalization," says Hilla Ovil-Brenner, WhiteSmoke's CEO. "Our software has been designed to help users get their message across effectively. The new Top Expert Forums provide additional support for difficult writing situations, furthering our goal of providing customers with the best English-writing solutions possible."
Even with English as the lingua franca of globalization, translating English into another language correctly could make money for a business. And it costs governments millions of dollars to do. However, getting the words right in a medical setting could save lives. WhiteSmokes new suite of translation dictionaries for seventeen languages continues the companys efforts to bridge global communication. The dictionaries serve as an additional feature to its software.
Globalization has created an explosion of multi-lingual populations all around the world. Translating into different language is complex and time consuming. The new online dictionaries offered by WhiteSmoke to enhance its writing software seeks to alleviate some of these issues. The initial release of the new dictionaries will cover seventeen languages: Arabic, two forms of Chinese, Danish, Dutch, French, German, Greek, Italian, Korean, Polish, European and South American Portuguese, Russian, Spanish, Swedish, and Turkish. More languages will soon follow.
But the importance of translation goes beyond mere convenience or even money. Researchers at the University of Michigan recently found that medical translation errors have critical consequences, from misunderstandings that can lead to delays in diagnosis or treatment to unnecessary hospitalizations. Health and life could literally be on the line in the field of medical translation. Yet, little attention has been paid to the accuracy of medical translation.
"Poor translation in medical settings could potentially cost health and lives," says Ovil-Brenner. WhiteSmoke's award-winning writing software already has distinctive features to improve medical writing and medical terminology. "Now, with WhiteSmoke's entry into the area of translation dictionaries," continues Ovil-Brenner, "we plan to use our medical writing expertise to help." Its rich English dictionary includes idioms, parts of speech, extensive definitions, and a unique comprehensive explanation of each word that help assure accurate usage.
"Without quality translations of medical documents in the language of their patients, [doctors cannot provide [the best quality care, and patients are at risk for receiving inferior care," says one of the University of Michigan researchers, Dr. Michael Fetters, associate professor of family medicine. The research focused on accurately translating written materials from one language into an equivalent written form in another language. WhiteSmoke's software also focuses on written communication.
While not necessarily life-threatening, good translation is increasingly mission-critical for governments, courts, and businesses. One estimate has various local and national branches of the British government and courts spending as much as 100 Million Pounds a year on translating documents into other languages. WhiteSmoke sees the Top Expert Forum and the new translation dictionaries as important supplements to the legal writing contexts of its current offering as well as to the medical writing support it provides.
Translating from English is business-critical as well. One recent business marketing report noted the importance of effectively translating English web pages. "For global companies, translating their content into other languages can be a time-consuming process that delays the launch of new pages and campaigns," writes Mike Moran for WebProNews. WhiteSmoke's translation dictionaries include a specialized business thesaurus in addition to a standard thesaurus.
In addition to its new translation dictionaries and Top Expert Forum, WhiteSmoke has been offering online English lessons for some time. From short articles on finer points of grammar and punctuation to how-to help on various types of writing (such as letters, business plans, essays, or songs) the online English school" at WhiteSmoke provides users help that goes well beyond grammar checking. The whole package is a bit like consulting a personal tutor online. WhiteSmoke adds new content to its web site nearly every day. Now, the new forum adds true interactivity and personalization to its content, as Top Experts reply to specific writing questions.
All of these innovations grew out of a conversation that Ovil-Brenner, CEO of WhiteSmoke, had with her father. He commented on the poor quality of written English communication among his professional medical colleagues, many of whom spoke English well. Ovil-Brenner decided to find a solution for poor English writing that would be easy to use and really help writers at all levels to improve their English. WhiteSmoke was born from this idea in 2002, and began offering its software early in 2006. It has had great success in selling the software, and many articles have extolled the virtues of the initial product. These new features further WhiteSmokes efforts in the service of improving English writing.
And WhiteSmoke has arrived on the scene just in time. One research study concluded that poor English disturbs the large English-language customer base for outsourced customer services more than a lack of knowledge or poor service. Service companies have started to rely on written English to avoid misunderstandings due to spoken English. WhiteSmokes solutions and the new features help businesses that, like the customer-service industry, are increasingly reliant on written English.
Using WhiteSmoke software while writing and consulting with the Top Expert Forum and the English school" will keep businesses writing the best possible English. The new translation dictionaries help assure that an English word is just the one that the writer meant to use. These new offerings from WhiteSmoke will add important complements to the company's one-click support for medical, business, legal, and creative writing.
http://www.whitesmoke.com
For more information: Amit Greener / 972-54-8138873
Content Sources:
John Devorre (lawyer fined for bad writing)   http://www.law.com/jsp/article.jsp?id=1076428397626
http://www.thehindubusinessline.com/2004/02/29/stories/2004022900721600.htm
China crackdown on bad translations   http://www.msnbc.msn.com/id/16783677/   http://www.post-gazette.com/pg/06290/730579-294.stm
Fortune 500 spend $3billion   http://www.msnbc.msn.com/id/10004296/   
India-Pilots sent home   http://www.smh.com.au/news/travel/pilots-sent-home-due-to-bad-english/2007/02/16/1171405407787.html   
customer service companies moving to English writing   http://www.netreflector.com/company/pr.asp?p=20060501   
British pamphlet cost nearly 1 billion pounds   http://politics.guardian.co.uk/homeaffairs/story/0,,1996860,00.html 
Medical translation problems   http://www.ns.umich.edu/htdocs/releases/story.php?id=3163   
# # #

Yazılı ve Sözlü Çevirinin Kavşak Noktası: Sight Translation

Yazılı ve Sözlü Çevirinin Kavşak Noktası: Sight Translation

Dikkat çekmek için belki biraz abartıp “Çevirmenin Ateşle İmtihanı: Sight Translation” gibi bir  başlık da kullanılabilirdi; ancak kavşak noktası tanımı cuk diye oturdu ve daha belirgin bir ifade oldu sanırım sight translation etkinliğinin nerede durduğunu vurgulamak bakımından. Mütercim Tercümanlık ifadesinin kendini belki de en iyi bulduğu alandır sight translation, ya da daha doğru ifadesiyle sight interpreting. Hem yazılı hem de sözlü etki alanlarını içine alması bakımından, çevirinin kavşak noktası da denebilir sight translation için.

Bu yönde çeviri talebinin azlığı nedeniyle şu ana kadar üzerinde çok durmamış olabileceğimiz sight translation, aslında çevirmenler için çok iyi bir tatbikat alanıdır. “Practice makes perfect“ özlü sözünün gereğinin yerine getirilmesi her profesyonel etki alanında olduğu gibi çeviri etki alanında da bir zorunluluktur.  Bu perspektiften bakıldığında, sight translation pratikleri hem mütercim hem de tercüman için zaferle çıkılacak  bir muharebeye giden yoldaki manevra kabiliyetini artırıcı tatbikatlardır.

Çevirinin ne kadar zor bir zanaat olduğundan dem vurmak için çok zaman “Çevirmen doğulur, çevirmen olunmaz“ deriz, ancak eğer bir kişi çevirmen doğmamışsa çevirmen olabilmesinin en hızlı yolu bu kavşaktan geçer; zira bu kavşakta bir mütercim ve bir tercümanın karşılaşabileceği her türlü riski önceden görme şansına sahiptir. Ancak bu kavşakta karşılaşabilir konferans tercümanlığının zorluklarıyla ve yine ancak bu kavşakta görebilir yazılı çevirmenliği gerektirdiği ustalığı..

Ne tarafından tarif edersek edelim, sight translation çevirmenin küçük dünyasının sınırlarının genişletilmesi yönünde tarifi imkansız fırsatlar sunmaktadır. Mütercim tercümanlar hem mükemmellik egosuna ulaşmayı denemek hem de kendini sürekli yenileme adına bir kere de bu imkanlardan yararlanmayı denemelidir. Bu iki nitelik bir çevirmenin olmazsa olmazıdır. Ütopyalar ülkesinde yaşayan mükemmellik sarayına ulaşmaya çalışmak ve  bir de kendini sürekli yenileme gayretinde olmak.. işte bunlar çevirmenin sürekli sığınması gereken son iki kaledir. Çevirmen ara ara bu iki kaleden dışarı çıksa da,  tilkinin dönüp dolaşıp geleceği yer misali, çevirmenin de evirip çevirip günün sonunda büyük bir teselli ve kurtuluş bulacağı sığınaklar bunlardır. Sight translation pratikleri bu sığınaklar şehrinin altın anahtarıdır!

Thoughts and tips on becoming a patent translator

Thoughts and tips on becoming a patent translator　～特許翻訳への道　成功するために～

This article by James Phillips originally appeared in the February 2008 issue of the Tsuyaku-Honyaku Journal. Reprinted with permission.

People that are considering a career in patent translation often seem to have exactly the same questions. In this article I will attempt to answer those questions, give some hints as to how you can study for free, and give some useful advice regarding how to get work once qualified.

The following is a list of questions I am asked most often.

1) Is there a demand for patent translators?
2) Do you think I would make a good patent translator?
3) What is the best way to become a patent translator?
4) Can I really study for free?
5) Should I work in-house, or freelance?
6) How can I get freelance work?

1. Is there a demand for patent translators?
特許翻訳の需要はあるのか？

This question is easy to answer. Yes, there is always a demand for GOOD patent translators. A good translator will usually have the following:

a) An excellent understanding of the source and target languages.
b) A detailed knowledge of the subject being translated.
c) Specialist knowledge relating to how to translate patent specifications.
d) A meticulous approach with regards to quality and deadlines.

If you already have a) and b) then you have an excellent chance of achieving your objectives as c) and d) can be picked up with relative ease (at least compared to a) and b)!). Having a specialist subject that you know inside-out is an enormous advantage. It will make the task of translating much more straightforward and it will also be much easier to sell yourself as a translator. The translation work itself will also be more interesting for you because if you have an in-depth knowledge of the subject it is probably something you like (hopefully!). If you do not have any kind of specialization then it will be more difficult to sell yourself to potential customers and the fees you can command are likely to be lower than a specialist. However, if there is a subject you have a strong interest in that you feel you can pick-up with relative ease, then maybe it will be possible to turn that subject into your specialization.

2. Do you think I would make a good patent translator?
自分は良い翻訳者になれるのか？

All good translators have one thing in common: a willingness to ask questions and to never stop learning. If you have a willingness to learn and preferably some kind of specialist subject then there is every chance that you will be able to become a successful patent translator. You should be aware though that this will require a relatively sustained amount of effort over a reasonable period of time. Like most skills worth having, it is not the kind of skill you can pick up overnight.

3. What is the best way to become a patent translator?
特許翻訳者になるための最良の方法とは何か？

I obviously have a vested interest in this subject as I provide courses in patent translation via my site at horsefrog.com and there is a bewildering array of courses offered by a wide range of translation schools. However, such courses will often serve merely as a springboard for entry into the business, but what approach should then be taken to gaining the right kind of experience that will help you to become a high-quality patent translator? The most common route is to join a patent office or the patent department of a company as a junior translator. When choosing such a job, take care to be sure that you will be tutored in an effective manner by the staff of the company. The level of expertise offered by a patent office or company patent department will often be higher than that offered by a translation agency but you may find that entry is more difficult as a result so a translation agency may also be considered. If, for example, you have already had a career spanning a number of years as an engineer, you may find that you can skip this step altogether and go straight to being a freelancer by making use of your specialty.

4. Can I really study for free?
本当にお金をかけずに勉強できるのか？

Yes, self-training is possible to a certain extent. The big advantage with the Internet is that it provides a wealth of information that can be harvested for the purposes of study. For example, it is possible to search the USPTO for a US patent that has a corresponding Japanese patent and then search the JPO for the equivalent Japanese patent. This will often yield two almost identical documents that can then be used for the purposes of studying. You can also get documents in the exact field you wish to study by searching in a manner corresponding to this field. Detailed instructions of how to do this are provided on the horsefrog.com site. We also run free online patent translation workshops on the horsefrog site once a month where you can have a short translation evaluated for free and we provide free translator level evaluations. Free glossaries and a forum are also provided. The JPO, USPTO, and WIPO sites themselves are also excellent free sources of information regarding patents and how they should be written.

One suggestion I would have if you are studying by yourself though is to be very careful not to study simply by memorizing sentences. A much better approach is to read the document you are intending to translate very carefully, gain a full understanding of the invention first, then translate the document in the manner that you yourself would actually have written the document had you actually been the author. Finally, compare your translation to the actual original document. This will give your translations a much more natural feeling than attempting to translate a document word for word. Joining a translation organization such as JTF or JAT will also enable you to share your experiences with others in the same situation and pick up a great deal of useful information that would otherwise be extremely difficult to acquire. The more enthusiastic amongst you may consider attending the upcoming IJET-19 conference to be held at a beautiful location in Okinawa on April 12th/13th. This will be a particularly valuable opportunity for those new to translation to pick up lots of useful information and will include several presentations on the subject of patent translation.

5. Should I work in-house, or freelance?
インハウスとフリーランス、どちらを選ぶべきか？

This really very much depends on the kind of person you are. If you are a social person that likes to be around other people all the time then you are probably more suited to working in-house. If, on the other hand, you put great value on independence, would love the freedom to make your own schedule as you please and don’t at all mind being by yourself a lot, then freelancing may well seem like heaven to you.

6. How can I get freelance work once I feel I am ready to become a patent translator?
フリーランスで仕事を得るにはどうしたらよいのか？

There are many ways to get work once you feel you are equipped to complete the work effectively. There is, of course, the traditional approach of applying for jobs through the various media. However, a more proactive approach is likely to meet with much more success. For example, make a list of the companies that you would most like to work for (companies that most closely match your field of specialty, for example). Then find some material by the company of your choice (for example, a short section of a patent belonging to that company). Translate the material and send it to the company concerned, together with a letter explaining who you are, what you do, and why you would like to work for that particular company. This approach is much more likely to meet with success and is widely considered by people in the translation business to be the most effective. It naturally involves more effort than the more traditional approaches, but the company can see the quality of your work immediately and is likely to be more interested in somebody who has shown such an obvious interest in their company rather than somebody who has simply sent hundreds of general-looking resumes to lots of different companies.

I hope you have found the content of this article of use. If you have any further questions please feel free to either post them on the horsefrog site or send them to me directly at james@horsefrog.com. I always go to great lengths to answer any questions I receive as soon as possible. In the meantime, good luck to anybody who is considering becoming a patent translator. Maybe I will see you in sunny Okinawa!

Source: http://jat.org/2008/07/18/thoughts-and-tips-on-becoming-a-patent-translator/#more-213

Onlar çeviriyor milyonlar seyrediyor

Onlar çeviriyor milyonlar seyrediyor


Nick’imi söylediğimde bile herkesin tavrı değişiyor

SÜPER güçleri olan kişileri, bu güçlerini keşfetmelerinden sonra karmaşıklaşan hayatlarını anlatan Heroes adlı dizi Türkiye’de de çok beğenilerek izleniyor. Dizinin bu yıl üçüncü sezonu başladı. Televizyondan önce internette izlenebilen diziye alt yazı yazan ise Darkopal lakaplı kişi. Bir şirkette grafiker olarak çalışan Darkopal, son sekiz yıldır çeviri yapıyor. Smallville,

Terminator ve Life dizilerine de Türkçe altyazı yazan Darkopal, bu işe neden girdiğini şöyle anlatıyor: ‘Belli bir dönem film ve dizi çevirisi yapanların sayısı çok azdı. Bir gün Kayıp Balık Nemo’yu izledim. Çevirisinden rahatsız oldum, Türkçe karşılığı olan bazı kelimeler İngilizce olarak bırakılmıştı. ‘Daha iyisini yapabilir miyim?’ sorusu aklıma takılınca da oturup çevirmeye karar verdim. Gerisi de çorap söküğü gibi geldi.’


Doktor Jivago, Darkopal, Asmodeus, Neottoman... Bu isimleri dizi ve filmlerden tanıyoruz ama onlar ne dizi ne de roman kahramanı. İşleri internetten indirilen dizilere gönüllü olarak altyazı hazırlamak. Sanal ortamda büyük saygı görüyorlar ve pek çok film şirketi onlara iş teklifinde bulunuyor


HİRO’YA ÇOK GÜLÜYORUM

‘Heroes’ta konuşmasını çevirirken en zorlandığınız karakter hangisi?’ diye sorduğumuzda Darkopal şu yanıtı veriyor: ‘Hiro Nakamura. Saflıklarına gülmekten çeviri yapamıyorum.’ Çeviri işine girdikten sonra bir yayınevinden kitap çevirisi ve başka bir firmadan da altyazı ve dublaj çevirileri hazırlaması için teklif aldığını anlatan Darkopal ‘Adımı değil de nick’imi söylediğimde, insanların tavrı bir anda değişiyor, farklı yaklaşıyorlar. Çevirdiğiniz diziler hakkında karşılıklı tartışabiliyorsunuz ki bu çok güzel bir duygu’ diyor.

‘Biz sizin yüzünüzden battık’ diyenler var

TÜM bu altyazılar divxplanet.com adresli siteden indiriliyor. Sitenin 55 bin üyesi var, ayda 500 bin altyazı indiriliyor. Siteyi 2004 yılında Neottoman lakaplı reklam ve yayın sektöründe çalışan kişi kurdu. Başka ülkelerin filmleri de izlenmeli anlayışıyla yola çıktığını belirten Neottoman, siteyi neden açtığını şöyle anlatıyor: ‘En basit örneğini verecek olursak, sinema dünyasının efsane ismi Akira Kurosawa’yı Türkçe altyazıyla izlemek için tek alternatifiniz bi site. Ya da yükselen çizgisiyle çarpıcı yapımlara imza atan Asya Sineması’nı izlemenin tek yolu yine biziz.’

Bir ayda yaklaşık 7 milyon kişinin tıkladığı siteden kar etmediğini belirten Neottoman, zaman zaman alınan reklamların sunucu giderleri ve forum lisansları için harcadıklarını söylüyor. Neottoman’ın kendisi de çeviri yapıyor. Şimdiye dek 50 film çevirmiş, bunun yarısı Asya sinemasından örnekler. Bu işi yapmaya başladıktan sonra iş teklifi de aldığını belirten Neottoman ‘10 binin üzerinde sinema filminin Türkçe altyazısına sahip olan bir sitede yönetici konumunda olmak gurur verici’ diyor.

Korsan DVD satanların kendisinden şikayetçi olduğunu belirten Neottoman ‘Bize ‘Sizin yüzünüzden battık, kimse film almıyor’ diyorlar. Bu iş yarı yasal, yarı değil. Ama biz yapmazsak başkası yapacak. Sonuçta korsanı da bir anlamda önlüyor’ diyor.

Tüm dünyada bir dizi çılgınlığıdır sürüyor... Her bir bölümü film gibi çekilen Lost, Heroes, 24, House M.D., Prison Break’in başı çektiği daha pek çok dizi ABD’de yayınlanıyor, oradaki dizi fanatikleri yayınlanan bölümü hemen internete koyuyor ve tüm dünyaya servis ediyor. Dizi fanatikleri dünyanın neresinde olursa olsun diziyi internetten izleyebiliyor. Altyazısı olmayan bu dizileri İngilizce bilmeyenler de seyretmek istiyor. İşte bu noktada devreye altyazı çevirenler giriyor.


BİLGİSAYAR BİLMEK ŞART

Türkiye’de bu işi gönüllü yapan onlarca kişi var. Diziyi internetten indirdikten sonra İngilizce alt yazı metnini de alıyorlar. Sonra metni Türkçe’ye çeviriyorlar. Ardından bu Türkçe metni diziyi izleyerek, diyalogları sahnelere yerleştiriyorlar. Bu, İngilizce ve bilgisayar bilgisi gerektiriyor. Çeviriyi yapanlar, genelde o dizinin fanatikleri. Bu işe birkaç gün ayırarak milyonlarca bütçe ayrılarak çekilen dizilere ufak da olsa bir katkıları olduğunu düşünüyorlar. Dizi altyazılarının indirildiği siteyle ilgili son üç yıldır ciddi yasal bir durum şimdiye kadar olmamış ve onlar bu işi gönüllü yaptıkları için kimsenin hakkını yemediklerini düşünüyorlar.

Peki kim bunlar, neden bu işi gönüllü yapıyorlar? İşte yanıtları...

Sevdiğim filme ben de imza atıyorum

Sanal alemdeki lakabı Asmodeus olan dizi ve film sever ise bir internet sitesinde editör olarak görev yapıyor. Asmodeus, son sekiz yıldır çeviri yapıyor: ‘Eskiden DVD’ler Türkiye’de pek yerleşmemişti, her filmin DVD’sini bulamıyordunuz ve çoğu filminde Türkçe altyazısı olmuyordu. O zamanlar internet ortamında tanıştığım DivX severler bu projeye yeni yeni başlamıştı. Ben de hoşuma giden filmlerin altyazılarını çevirdim.’

Asmodeus şimdiye dek X-Files ve Taken adlı dizilere altyazı çevirdi. Ama onu sanal alemde ünlü yapan asıl çevirisi Yüzüklerin Efendisi adlı filmle oldu. Filmin tüm serisini çevirdi. Bunun dışında tam 24 filmin daha altyazısına imza attı. Profesyonel iş teklifi aldığını da belirten Asmodeus, bu işin manevi getirisini şöyle sıralıyor: ‘İsmim o dizileri ve filmleri izleyenler tarafından biliniyor. Ve bol bol teşekkür alıyorum. En güzeli ise sevdiğiniz bir yapıma ufaktan da olsa bir imzanızı atabilmek.’



House’u Türkçe konuşturan kişi Şırnak’ta doktor

HİÇ kimsenin tanı koyamadığı hastalıklara tanı koyarak onların hayatlarını kurtaran ama bu arada ekibindekilerin psikolojilerini de sürekli bozan Dr. Gregory House’un maceralarının anlatıldığı House M.D. adlı dizi Türkiye’de de çok izleniyor. Bu dizide çok fazla tıbbi terim geçiyor. Hal böyle olunca bir doktor, dizinin altyazısını hazırlamak için gönüllü olmuş. Şırnak’ta görev yapan ‘Sacit’. Bu diziyi çok sevdiğini anlatan Sacit, son altı yıldır çeviri yapıyor. Şimdiye kadar Grey’s Anatomy, Dark Angel, Flash Gordon, gibi dizilerin altyazısını çevirmiş. Bu işe İngilizcesini geliştirmek için başlamış ancak sonrasında hobisi haline gelmiş: ‘Şimdi çeviri yapamadan duramıyorum. Bir eser çıkarmanın verdiği haz bende bir çeşit bağımlılık yaptı.’

Sacit, dizinin bir bölümünün çevirisinin 7-8 saat sürdüğünü söylüyor: ‘Dizide çok fazla tıbbi terim var. Takıldığım bir hastalıkla karşılaşınca hem çeviriyi yapmak için hem de mesleki merakımı giderip bir şeyler öğrenmek için araştırma yapıyorum.’

Lost onu da şöhret yaptı DVD şirketiyle çalışıyor
DÜNYAYI kasıp kavuran dizi kuşkusuz Lost... Bir uçak kazası sonrası başlayan gizem dolu macerayı anlatan diziyi çeviren ise Dr. Jivago... Bu diziyi internetten indirip de izleyenler için altyazıyı çeviren Dr. Jivago, her bölüme bir de not düşüyor: ‘Dr. Jivago iyi seyirler diler.’ Bilgi teknolojileri uzmanı olan Dr. Jivago, 10 yıldır bu isimle sanal dünyada olduğunu söylüyor. Son beş yıldır çeviri de yapan Dr. Jivago ‘George Orwell’in 1984 romanının filmini buldum ama Türkçe altyazısı yoktu. ‘Madem İngilizce biliyorum, neden çevirmeyeyim?’ dedim ve çeviriye başladım’ diyor. Bugüne kadar sayısını bile hatırlamadığı kadar diziye altyazı çevirmiş ama onu şöhret yapan Lost oldu. Dizi o kadar çok seviliyor ki ABD’de yayınlandıktan hemen sonra internetten indirilebiliyor.

Dizi, Dr. Jivago’yu da meşhur etmiş: ‘Eşimin arkadaşları benim Dr. Jivago olduğumu öğrenince çok şaşırmışlar ve tanışmak istemişler. Bir yerde Lost’un bahsi açılıp, arkadaşlarım beni tanıdıklarını söyleyince, oradakiler hakkımda sorular soruyorlarmış.’ Dr. Jivago, bir DVD şirketiyle üç yıldır free-lance olarak çalışıyor.
İnci Döndaş/Star

Tercümanlığın geleceği XML’de mi?

-->

Tercümanlığın geleceği XML’de mi?

“Microsoft Başkanı Steve Ballmer 2001 yılı Mart ayında internetin geleceğinin XML olduğunu söylemişti. Biraz abartmış galiba. Sekiz yıl geçti, hala bekliyoruz..” diyenlerin seslerini duyulur gibiyim.

Bilenler bilir.. XML ciddi yol kat etti o günden bu yana. Örneğin Amerikan İlaç İdaresi FDA, 2005 yılı sonundan beri Amerika’da satılacak tüm ürün insörtlerinin XML formatında teslim edilmesini istiyor. Şu anda ilaç firmaları verilerini yapılandırılmamış formatlarda hazırlamaya (ve çevirilerini yapmaya) devam ediyorlar. Benzer işlemler XML formatında çok daha az zaman ve emek gerektirdiğinden, yakın zamanda bu tür bir dönüşüm beklenebilir. Şu anda bir çevirinin Masaüstü Yayıncılık (DTP) gerektiren kısımları, XML devreye girdiğinde ortadan kalkacak ve çevirmenler işin kendi uzmanlık alanlarına girmeyen DTP kısmını bir kenara bırakarak, sadece dil becerilerini konuşturacaklar. Tabi avuç içi bilgisayarlar ve tablet bilgisayarlarda XML’in çok büyük kullanım alanı bulacağını da unutmamak gerekiyor.

-->

XML NEDİR?

- XML de HTML gibi bir kodlama dilidir.

- HTML bir web sayfasına şekil verirken XML, belgelerin içeriği ile ilgilidir.

- XML her türlü uygulamada veri standardını oluşturmak için geliştirilmiştir.

- XML internet üzerinden veri aktarılması konusunda bir standarttır.

- Verinin depolanabileceği bir yapı sağlar. Bu özelliği ile XML aynı zamanda bir çeşit veritabanıdır.

- XML yalnız web için üretilmemiş olsa da en fazla kullanım alanı web teknolojilerindedir.

XML ile neler yapılabilir?

· XML kullanılarak bir web sitesinden diğer bir web sitesine anında veri aktarımı sağlanabilir.

· XML ile bir web sitesinden bilgisayarımızdaki XML-RSS programı yardımıyla anında en son haberleri görebiliriz.

· XML, bir veritabanı olarak kullanıldığında veri aktarım hızı son derece hızlıdır.

· XML ile FLASH dosyalarına dinamik veri aktarımı sağlanabilir. İçeriğinin her an değişebileceği FLASH uygulamaları üretilebilir. (Kaynak: http://fatihbilgin.net/xml.aspx)

Ayrıntılı Bilgi: http://bilgiteknoloji.net/xml/xml01_xmlye_baslamak.asp

Çeviri Cümlelerden Sözlük Yapmak

Başlarda garip bile geliyordu aslında tercüme edilmiş yüzbinlerce cümleyi toparlayıp bir sözlük yapmak. Yeminli Sözlük fikri öylesine geldi kafama.. Bazen ilginç fikirler gelir kafama ama ufak bir test sürecine tabi tutmadan uygulanabilir olup olmadıklarını anlamam zor olur. Ortalama 10 ilginç fikirden bir tanesi uygulama alanı bulabiliyor sanırım.

Henüz fazlaca bir mesafe katetmiş sayılmayız ama yine de belli bir yol tutturduk gibi. Sözlükle ilgili eleştiriler genelde tekrar sözcüklerle ilgili. Bu eleştiriler dışarda tutulduğunda, çeviri dünyası için olumlu bir proje olarak görülüyor çokları tarafından.. Bizler bir yandan eksikleri gedikleri kapatmaya devam etsek de, yüzbinlerce cümlenin birkaç yüz kişi desteği olmadan kontrol edilmesi ve sözlüğün baştan aşağı bir kontrolden geçirilmesi ve tekrarların silinmesi/yanlışların düzeltilmesi zor görünüyor.

Devam ediyoruz yüzbinlerce cümleye yüzbinlerce dahasını eklemeye. Bakalım nerede bıkıp bırakacağız? Çevirmen arkadaşlar bizi yalnız bırakmazsa, bu pröeye devam ederim gibi geliyor. Ama sözlük yapmak bir ömür törpüsü sanırım. Zaman alıyor... sürekli emek harcanması gerekiyor.. eleştirileri göğüsleyip eksikleri kapatmak bazen yorucu olabiliyor..

Cars - Horses for Courses - Ma

Cars - Horses for Courses - Ma
1301, "wheeled vehicle," from Norm.-Fr. carre, from L. carrum, carrus (pl. carra), orig. "two-wheeled Celtic war chariot," from Gaul. karros, from PIE *krsos, from base *kers- "to run."
Kaynak: http://www.etymonline.com/index.php?search=car

Kısaca, car kelimesi Galya dilindeki (Galya dili genel olarak Batı Avrupa'da konuşulan dildir) kers kelimesinden geliyormuş. Kelimenin aslı koşmak. İki teker veya dört teker at arabaları çıkınca bunlara bu kelimeden mülhem isimler konmuş. Kelimeye biraz bakınca kurs (course) kelimesi ile benzerliği ortaya çıkıyor! Sessiz harfleri aynı: k, r ve s.

Bir de deyim var: Horses for courses.. işe göre adam anlamında.. Buradan şöyle bir çıkarım yapılabilir mi? Yaptığınız ne olursa olsun koşmak (hızlı gitmek) istiyorsanız, yaptığınız işe uygun adamlar (pistte koşacak atlar) bulmalısınız.

Kurs kelimesi, dersaneden (kurstan) sınava atlar gibi koşuşturan (horses for courses) çocukları da hatırlatıyor tabi.. Son olarak, kelimenin asıl anlamından (kers: koşmak) yola çıkarak, horses for courses deyimi için atlar koşmak içindir birebir anlamını da verebiliriz!

Daha ileri gidersek, current kelimesine running (akan, akım) anlamı vererek course (kurs, pist) kelimesinin kökeninin SU'dan (akmaktan) geldiğini bile iddia edebiliriz!

Zaman su gibi akıyor.. Artık arabalar da öyle... Biraz daha uğraşsak bütün kelimelerin tek bir kelimeden (heceden) geldiğini bulacağız belki de!

Acaba bu kelime, MA mı? Arapça'da SU anlamına geliyor! Farsça'da BİZ demek; Arapça'da bir diğer anlamı da yeryüzüne yayılıp yerleşmek! İnsanoğlu (BİZ) yeryüzüne tekerlekli arabalarla yayılıp yerleşmedi mi? Ve tabi SU (akış, hareket) olan yerler tercih edilmedi mi ilk yerleşim yerleri olarak? Araba insanın içindeki akma (yayılma) isteğine verilmiş bir cevap gibi durmuyor mu?

Bu kelimeye dikkat edin: MA

12 Ocak 2007 - Not One Less

BİR ÖĞRENCİM İÇİN

Orijinal İsmi: Yi ge dou bu neng shao (Not One Less)
Yönetmen: Zhang Yimou Senaryo: S. Xiangsheng
Görüntü Yönetmeni: Hou Yong
Oyuncular: Wei Minzhi, Z. Huike, Z. Tian
Çin/1999/106 dk.
(Türkçe altyazılı versiyonu Türkiye'de piyasaya sürülmüştür.)

Çin sinemasının önde gelen yönetmenlerinden Zhang Yimou'nun son filmi Bir Öğrencim İçin, ülkemizde gösterime girmemiş olsa da DVD'si ile elimizin altında. 1999 Venedik Film Festivali'nde "Altın Aslan"a layık görülen filmin öyküsü gerçek olaylardan yola çıkılarak yazılmış. Belgesele yakın bir anlatımı olan filmin oyuncuları da gerçek hayattaki kimlikleriyle çıkıyor karşımıza. Çin eğitim sistemindeki aksaklıklar üzerinde duran Bir Öğrencim İçin, ailesini geçindirebilmek için okulu bırakıp kaçan bir çocuğun ve onu geri getirmek üzere peşinden şehre giden genç bir öğretmenin öyküsünü anlatırken, duygu dokusunu izleyicisine iletmede oldukça başarılı. Film, anlatmak istediğini sade ama sıradan olmayan, akıldan çıkmayacak görüntülerle veriyor. Sıcacık diliyle izleyicisini sarıp sarmalıyor. Bir Öğrencim İçin, yalın ve duygu yüklü öyküsüyle Çin sinemasından hoş bir örnek, dünya sinemasını koleksiyonunda bulundurmak isteyenler içinse güzel bir seçim. (Ö.D.)

Sözlük
Tercüme
Çeviri

06 Ocak 2007 - Türkçenin İnternetteki Yeri

Dünyanın yuvarlak olduğunun ve yuvarlağın her noktasının aslında aynı yer olduğunun anlaşıldığı bir devirdeyiz. Yaşadığımız zamanlarda artık en önemli konu internetteki varlığınız yani internete ne kadar içerik aktarabildiğiniz olmaya başladı. Yüzölçümü küçük ama nüfuzu büyük ülkeler olduğu gibi bunun tersi ülkeler de var. Bizim dilimiz de belki ikinci sınıfa giriyor. Ciddi sayıda Türkçe konuşan kitle var dünyada ancak bu nüfusun internette büyük bir varlığı (içeriği) yok. Artık şirketlerin, ülkelerin, şahısların, kurumların güçleri internetteki varlıklarına göre ölçüldüğüne göre bizim de internette Türkçe içeriğin artması ve dolayısıyla Dünya yüzündeki gücümüzün pekişmesi için atmamız gereken adımlar var. Aşağıdaki tabloda 2002 yılına ait olsa da internetteki gücümüzü gösteren rakamlar var. Bu sıralamada üç beş basamak yukarıya çıkmamız iyi bir planlama ile 5-10 sene alacaktır. Tercümanların da Türkçe içerik konusunda yapabilecekleri çok şey olduğuna inanıyorum.

2002 Yılı itibariyle Dillerin İnternetteki Yeri

Milyon Sayfa Yüzde

İngilizce	1142,5	56,4%
Almanca	156,2	7,7%
Fransızca	113,1	5,6%
Japonca	98,3	4,9%
İspanyolca	59,9	3,0%
Çince	48,2	2,4%
İtalyanca	41,1	2,0%
Hollandaca	38,8	1,9%
Rusça	33,7	1,7%
Korece	30,8	1,5%
Portekizce	29,4	1,5%
İsveççe	15,1	0,7%
Polonyaca	14,8	0,7%
Danca	12,3	0,6%
Çekçe	11,5	0,6%
Türkçe	4,9	0,2%
Macarca	4,1	0,2%
Yunanca	2,0	0,1%
Diğer	168,0	8,3%
Toplam Sayfa	2024,7	100,0%

Sözlük
Tercüme
Çeviri

08 Aralık 2006 - Dilbilim Filoloji Tercüme

Bazen dilbilim ve tercümenin nerelerde kesiştiğini buluştuğunu düşünüyorum. Dilbilimsel unsurların çeviri yaparken bize ne kadar yardımcı olduklarını anlamaya çalışıyorum. Dilin şiirsel yanını, matematiğe bakan yüzünü, şifrelerini çoğu kez fark ediyorum ama şu an için bildiğimi adlandırmaktan uzak görünüyorum. Bu konuda açıklarımı gidermek istiyorum ama bir yandan da ünlü dilbilimci Ferdinand de Saussure gibi kişilerin dilin daha çok soyut taraflarında olmaları, dil felsefesi, semantik, fonetik, semiyotik, morfoloji vb. konularla ilgilenmeleri beni uzak tutuyor. Pratikte herbirinin faydasını görmek ve hissetmekle birlikte bunun teorik tartışmasına girmek bana her zaman içinden çıkılmazmış gibi geliyor.

Bilgisayar Dilbilimi gibi alanlar belki beni daha çok çekebilir kendilerine. İnsan beyninin düşünme sistemini en iyi şekilde taklit edip yapay zeka (AI) alanında belli bir mesafe almak isterdim. Şu an için vakit bulamasam da, ilerde bu alanda ne kadar yazılı eser varsa okumayı düşünüyorum. Bu tür alanları istatistik bilimi gibi düşünüyorum. İşin içinde ne kadar çok kişi olursa doğruluk payı da o kadar artar.

Bazen tiyatrocuları televizyonda izlerim sürekli aynı konuları tartışıp dururlar tiyatro ile ilgili. Halbuki önemli olan tiyatroda ortaya konan eserdir. Bana öyle geliyor ki tiyatrocular ortaya koydukları eserlerden fazla televizyona çıkıp konuşuyorlar. Dilbilimin soyut tarafı da bana tuhaf geliyor. Önemli olan sahnede nasıl bir performans ortaya koyduğunuz. Akademik olmanın ötesine gidememiş bir bilim gibi geliyor bazen.. Sadece üniversite koridorlarında var... Böyle bilim olur mu? Fizik insanoğlunu uzaya çıkarmasaydı, kanunlarından yararlanıp cep telefonları yapılamasaydı ne kadar süre ayakta kalabilirdi? Türkiye'de dilbilimden yararlanılıp ortaya konmuş kaç eser var merak ediyorum.

Dilbilimi tercümenin tamamlayıcısı olarak hayal ediyorum bazen. Tıpkı atletizmin ve jimnastiğin futbolun tamamlayıcıları oldukları gibi. Çevirmen kendini dilbilimin mantıksal ürünleriyle donatırsa yaptığı işte mesafeleri çok daha hızlı kat edebilecektir.

Dilbilim (Linguistik) ve Filolojinin (Philology) farklı yanlarını iyi anlamak gerekiyor. Biri daha çok dilin idealize (matematiksel) şekliyle, diğer ise dilin sosyal, tarihi ve kültürel miraslarıyla, etkileriyle ilgileniyor. Ferdinand de Saussure gibilerin konuşulan dili yazılı dile tercih etmeleri ve bu alanda çalışmalar yapmaları linguistiği tarihi daha eskiye dayalı filolojinin önüne geçirmiş gibi görünüyor. Belki birine dilin şiiri, diğerine de dilin matematiği demek uygun düşer.

1790larda (ve on sekizinci yüzyıl başında) Avrupalıların atalarını izlerini sürerken Hint Dili ve Avrupa Dilleri arasındaki bazı benzerlikleri keşfederek kendi dillerini Hint-Avrupa dil sınıfı altında tasnif etmeleri Dilbilime ilgilerini artırmış görünüyor. Hindu Tanrı Brahma ve Abraham (İbrahim), ve Brahma'nın eşi Saraisvati ile Abraham'ın eşi Sarai'nin isimleri arasındaki benzerlik ve buna benzer bir çok yakınlık bu alanda çalışmaları hızlandırmış. Malum, müslümanlar gibi Batılılar da İbrahim'i "baba" kabul ediyor. Belki bu çalışmalarda East India Company adlı İngiliz şirketinin o tarihlerde orada bulunmuş olması ve sonrasında bir çok yer adının İbraniceye benzediğinin fark edilmesi de etkili olmuştur. İbrahim'in sonradan (Tufan sonrasında) göç ettiği de biliniyor. Dilbilimin hep bir antropolojik tarafı var. Belki Fransız İhtilalinin (1789), yani ulusal kimliklerin ön plana çıkarıldığı devrimin bir etkisi bu. Ulusal kimliğini arayanların ilk baktıkları kaynaklar da genelde dil ve din oluyor. Bu anlamda dilbilimin bir tarafı hep etnik/siyasi duruyor. Belki pratik hayatta pek anlamı olmayan Dilbilim üzerinde Üniversitelerin bu kadar durmalarının bir nedeni de budur. Tabi Avrupa Birliği'nin farklı etnisiteleri (belki aryan olanlarını) bir araya getirme ve dolayısıyla geniş anlamda bir "diller" projesi olması da Dilbilimin önemini artırıyor. Bu durum gramer, retorik, edebi eserler vs. ile uğraşan Filolojinin biraz daha geride kalmasına neden oluyor. Buradan bakınca hoş durmuyor bu gidişat. Estetik, sanat ve kültürün yerini mekanik, bilim ve etnisite almaya başlıyor. Farklı kültürleri birbirlerine yaklaştıracak tabanlar aranması gerekirken onları aryan olan ve olmayan şeklinde ayıran Semitik(İsrail'e ait), Helenik(Yunan'a ait) ve Kıptik(Mısır'a ait) bir yapı gelişiyor.

Sözlük
Tercüme
Çeviri